Koffie cocktail: van espresso martini tot Irish coffee

Koffie en alcohol: op papier een vreemde combinatie, in het glas een gouden duo. Een goede koffie cocktail is bitter, zoet en warm tegelijk, en past perfect na een diner of als start van een lange avond. Van de strakke espresso martini tot een romige Irish coffee: met een paar basisingrediënten zet je ze zelf thuis op tafel.

Hieronder lees je waar de bekendste koffiecocktails vandaan komen, hoe je ze stap voor stap maakt en hoe je een lekkere alcoholvrije variant schenkt voor wie nog moet rijden.

Waarom een cocktail met koffie zo goed werkt

Koffie heeft van zichzelf al veel smaak: bitter, licht zuur en vaak tonen van chocolade of noten. Die smaken passen goed bij gedistilleerde dranken als whisky, vodka en rum, en bij zoete likeuren. Een cocktail met koffie heeft daardoor snel diepte, zonder dat je tien ingrediënten nodig hebt.

Belangrijk om te weten: de kwaliteit van je koffie bepaalt de kwaliteit van je cocktail. Gebruik vers gezette espresso of sterke filterkoffie. Oploskoffie of koffie die al een uur op het plaatje staat, proef je meteen terug.

Espresso martini: de moderne klassieker

De espresso martini is misschien wel de bekendste koffie cocktail van dit moment. Hij werd in de jaren tachtig bedacht door de Londense barman Dick Bradsell, volgens de meeste bronnen rond 1983 in de Soho Brasserie. Het verhaal gaat dat een gast vroeg om een drankje dat haar tegelijk wakker zou maken en een beetje zou laten ontspannen. Een echte martini is het overigens niet: hij heeft alleen het glas gemeen met de klassieke cocktail van gin en vermout.

Recept espresso martini

Het recept van de internationale barmannenvereniging IBA is lekker eenvoudig:

• 50 ml vodka
• 30 ml koffielikeur
• 1 verse espresso (ongeveer 30 ml)
• Optioneel: 5 tot 10 ml suikersiroop als je hem zoeter wilt
• Veel ijsblokjes en 3 koffiebonen voor de garnering

1. Zet de espresso en laat hem een minuut afkoelen.
2. Doe vodka, koffielikeur, espresso en eventueel siroop in een shaker vol ijs.
3. Shake minstens 15 seconden, flink hard. Dat zorgt voor de typische schuimlaag.
4. Schenk via een zeefje in een gekoeld coupe- of martiniglas.
5. Leg drie koffiebonen op het schuim.

Irish coffee: warm, romig en met een verhaal

De Irish coffee is de oervader van de koffiecocktails. Hij werd in 1943 geboren in het Ierse Foynes, waar destijds watervliegtuigen over de Atlantische Oceaan vertrokken. Chef Joe Sheridan schonk koffie met whiskey aan passagiers van een vlucht die door slecht weer moest terugkeren. De Amerikaanse reisjournalist Stanton Delaplane proefde hem later in Ierland en bracht hem naar San Francisco, waar de Buena Vista Cafe hem in november 1952 voor het eerst schonk. Daarna ging hij de wereld over.

Recept Irish coffee

• 40 ml Ierse whiskey
• 1 tot 2 theelepels bruine suiker
• 120 ml hete, sterke koffie
• Verse slagroom, licht opgeklopt

1. Spoel een hittebestendig glas om met heet water, zodat het warm is.
2. Los de suiker op in de hete koffie en roer goed.
3. Voeg de whiskey toe en roer nog een keer.
4. Klop de room tot hij net dikker wordt, maar nog vloeibaar is.
5. Schenk de room voorzichtig over de bolle kant van een lepel op de koffie, zodat hij blijft drijven.

Je drinkt een Irish coffee door de room heen: niet roeren. De warme koffie en de koude room horen samen in één slok.

Meer koffie cocktails om te proberen

Heb je de twee grote klassiekers onder de knie? Dan zijn dit de volgende stappen. Ze zijn allemaal goed thuis te maken.

Cocktail	Ingrediënten	Smaak
Black Russian	50 ml vodka, 20 ml koffielikeur, ijs	Stevig, zoet en bitter
White Russian	Black Russian met een laag room of melk erop	Romig en zacht
Carajillo	Espresso met Spaanse vanille-kruidenlikeur of brandy, op ijs of warm	Zoet, kruidig en kort
Spanish coffee	Koffie met rum en koffielikeur, slagroom erop	Warm en vol
Koffie met roomlikeur	Hete koffie met een scheut Ierse roomlikeur	Zoet en makkelijk

Variëren met sterke drank

Je kunt bij de meeste recepten spelen met de basisdrank. Vervang de vodka in een espresso martini door donkere rum voor meer karamel, of door tequila voor een pittige twist. In een Irish coffee kun je de whiskey vervangen door een Schotse whisky; dan heet hij strikt genomen geen Irish coffee meer, maar lekker is hij wel.

Een koffie cocktail zonder alcohol

Niet iedereen drinkt alcohol, en wie nog naar huis moet rijden al helemaal niet. Gelukkig kun je de meeste koffiecocktails prima alcoholvrij maken:

• Alcoholvrije espresso martini: shake een espresso met 20 ml suikersiroop of vanillesiroop en een scheutje alcoholvrije gin of koude koffie op ijs. Het schuim krijg je net zo goed.
• Espresso tonic: vul een glas met ijs en tonic en schenk er voorzichtig een espresso op. Fris, bitter en verrassend lekker op een zomeravond.
• Irish coffee zonder whiskey: gebruik bruine suiker, een paar druppels vanille-extract en slagroom. Je mist de warmte van de whiskey, maar het ritueel blijft.
• Koffie-cola: een shot koude espresso in een glas cola met ijs en een schijfje sinaasappel.

Wat heb je nodig voor koffiecocktails thuis?

Je hoeft geen complete bar in huis te halen. Met deze basis kun je alle recepten uit dit artikel maken:

• Een espressomachine of percolator: een espressomachine geeft de beste crema, maar een simpele percolator voor op het fornuis of een sterke filterkoffie werkt ook.
• Een cocktailshaker en zeefje: onmisbaar voor de espresso martini. Heb je geen shaker, dan kan een goed afsluitbare jampot ook.
• Een maatbekertje (jigger): cocktails draaien om verhoudingen. Op gevoel schenken levert vaak een te sterke of te zoete cocktail op.
• De basisflessen: vodka, Ierse whiskey en een koffielikeur. Daarmee maak je al vier van de cocktails hierboven.
• Suikersiroop: kook gelijke delen suiker en water kort op tot de suiker is opgelost en laat afkoelen. In een schone fles blijft het een paar weken goed in de koelkast.

Met deze spullen in de kast ben je klaar voor elke gelegenheid, van een rustige avond op de bank tot een etentje met vrienden.

Tips voor de perfecte cocktail met koffie

Een paar kleine dingen maken het verschil tussen een prima en een uitstekende koffiecocktail:

• Verse koffie: zet je espresso pas vlak voor het shaken.
• Genoeg ijs: vul je shaker voor minstens tweederde. Te weinig ijs geeft een waterige cocktail.
• Balans: proef en stuur bij. Te bitter? Iets meer siroop. Te zoet? Een kleine scheut extra espresso.
• Het juiste glas: een coupe voor de espresso martini, een hittebestendig glas op voet voor de Irish coffee en een tumbler voor de Russians.
• Cafeïne: drink je hem laat op de avond, kies dan voor cafeïnevrije espresso als je daarna nog wilt slapen.

Een koffiecocktail is ook een prima afsluiter van een spelletjesavond met vrienden. Zoek je nog inspiratie voor zo’n avond? Bekijk dan onze uitleg van de leukste drankspellen met kaarten en dobbelstenen, inclusief varianten voor twee personen en zonder alcohol.

Begin met de espresso martini of de Irish coffee, oefen een paar keer op een rustige avond en verras daarna je gasten. Proost, en geniet ervan met mate.

Veelgestelde vragen over koffie cocktail